Sàn thương mại điện tử đồng loạt tăng phí: Đã đến lúc doanh nghiệp Việt cần một website riêng?

Bức tranh thị trường: Phí sàn lập đỉnh mới trong năm 2026

Từ đầu tháng 5/2026, ba nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam là Shopee, TikTok Shop và Lazada đã đồng loạt điều chỉnh tăng nhiều loại phí, với mức tăng phổ biến khoảng 2–4% tùy ngành hàng. Riêng Shopee nâng phí xử lý giao dịch đối với các hình thức thanh toán trả trước từ khoảng 4,9% lên 6%, đồng thời điều chỉnh phí cố định theo ngành hàng lên tới 8,8–11,7% với nhà bán thường và 2–10% với các gian hàng Shopee Mall. TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng ở hầu hết ngành hàng, trong đó thời trang, sức khỏe – làm đẹp và mẹ & bé chịu mức tăng mạnh nhất. Kết quả là tổng chi phí bán hàng trên sàn — bao gồm phí giao dịch, phí cố định, phí hoa hồng — nay đã chạm ngưỡng 23–25% doanh thu, chưa tính thêm chi phí quảng cáo, vận hành và tiếp thị liên kết. Nếu cộng dồn toàn bộ các khoản này, nhiều người bán cho biết tổng chi phí có thể lên tới 40–45% doanh thu. Đáng chú ý, hai nền tảng Shopee và TikTok Shop hiện đang nắm giữ gần 98% thị phần thương mại điện tử bán lẻ tại Việt Nam, khiến phần lớn người bán gần như không có lựa chọn thay thế và buộc phải chấp nhận cuộc chơi do sàn đặt ra. Trước làn sóng phản ứng từ cộng đồng kinh doanh, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) cho biết đang theo dõi sát diễn biến tăng phí và đã đề nghị các nền tảng rà soát chính sách theo hướng minh bạch, hợp lý, có lộ trình phù hợp để tránh gây áp lực bất hợp lý lên người bán. Tuy vậy, đây mới chỉ là khuyến nghị, chưa có quy định ràng buộc cụ thể — nghĩa là rủi ro tăng phí trong tương lai vẫn hiện hữu.

Vì sao đây là vấn đề đáng lo cho người bán?

Khi chi phí sàn tăng nhanh hơn tốc độ tăng doanh thu, biên lợi nhuận của nhà bán bị bào mòn liên tục. Nhiều chủ shop chia sẻ rằng những đơn hàng tưởng như có lãi, sau khi trừ hết các loại phí, chỉ còn lời vài nghìn đồng hoặc hòa vốn. Vì cạnh tranh về giá trên sàn rất khốc liệt — chỉ cần giá bán cao hơn đối thủ một chút là khách hàng có thể chuyển sang gian hàng khác — người bán khó có thể chuyển toàn bộ phần phí tăng thêm sang giá bán mà không mất khách. Hệ quả là áp lực dồn ngược lại lợi nhuận của chính doanh nghiệp, và về lâu dài có thể đẩy giá bán đến tay người tiêu dùng tăng theo. Vấn đề cốt lõi nằm ở sự phụ thuộc: khi gần như toàn bộ doanh số đến từ một hoặc hai nền tảng, doanh nghiệp gần như không có tiếng nói trong việc thương lượng chính sách phí, thuật toán hiển thị sản phẩm, hay thậm chí là rủi ro bị khóa gian hàng vì các lỗi kỹ thuật hoặc vi phạm chính sách ngoài ý muốn.

Website riêng: Lời giải cho bài toán phụ thuộc

Trong bối cảnh đó, xu hướng doanh nghiệp đầu tư xây dựng website thương mại điện tử riêng đang được nhiều đơn vị cân nhắc nghiêm túc hơn, không phải để thay thế hoàn toàn sàn TMĐT, mà như một kênh bán hàng song song giúp cân bằng rủi ro. Tiết kiệm chi phí, giữ trọn lợi nhuận. Khác với việc phải trích 20–25% doanh thu (thậm chí hơn) cho phí sàn, chủ website chỉ phải chi trả chi phí vận hành cố định như hosting, tên miền và các công cụ thanh toán — thường thấp hơn đáng kể so với phí hoa hồng theo phần trăm doanh thu. Doanh nghiệp cũng không phải tăng giá bán để bù lỗ phí sàn, từ đó giữ được lợi thế cạnh tranh về giá. Chủ động dữ liệu khách hàng. Trên sàn, thông tin liên hệ trực tiếp của khách hàng thường bị giới hạn hoặc ẩn đi, buộc người bán phải tiếp tục chi tiền quảng cáo nội sàn để tiếp cận lại chính khách hàng cũ của mình. Với website riêng, doanh nghiệp lưu giữ được số điện thoại, email, lịch sử mua hàng — nền tảng để triển khai email marketing, chương trình khách hàng thân thiết hay remarketing với chi phí thấp hơn nhiều so với quảng cáo trên sàn. Xây dựng thương hiệu độc lập. Trên sàn TMĐT, sản phẩm của doanh nghiệp luôn bị đặt cạnh hàng chục gian hàng khác, khách hàng dễ dàng so sánh giá và chuyển sang đối thủ chỉ bằng một cú chạm. Một website riêng cho phép doanh nghiệp toàn quyền thiết kế giao diện, câu chuyện thương hiệu và trải nghiệm mua sắm theo đúng định vị của mình, không bị pha loãng bởi các gợi ý sản phẩm cạnh tranh. Giảm rủi ro chính sách. Việc sàn có thể thay đổi biểu phí, thuật toán hoặc thậm chí khóa gian hàng gần như nằm ngoài tầm kiểm soát của người bán. Với website riêng, doanh nghiệp tự đặt ra quy tắc bán hàng, chính sách đổi trả và không phải lo bị động trước mỗi lần sàn "cập nhật chính sách".

Không phải chọn một, mà là kết hợp cả hai

Thực tế, chiến lược tối ưu cho đa số doanh nghiệp hiện nay không phải là rời bỏ hoàn toàn các sàn TMĐT — nơi vẫn mang lại lượng truy cập và đơn hàng lớn nhờ hiệu ứng nền tảng — mà là xây dựng đồng thời một website riêng làm "sân nhà". Sàn TMĐT có thể tiếp tục đóng vai trò kênh tiếp cận khách hàng mới, trong khi website riêng trở thành nơi giữ chân khách hàng cũ, xây dựng thương hiệu và tối ưu biên lợi nhuận dài hạn. Trong bối cảnh chi phí sàn nhiều khả năng còn tiếp tục tăng khi hai nền tảng lớn gần như nắm thế độc quyền thị phần, việc chủ động sở hữu một kênh bán hàng riêng không còn là lựa chọn "nên có", mà đang dần trở thành yếu tố sống còn để doanh nghiệp giữ vững lợi nhuận và quyền tự chủ kinh doanh về lâu dài.

Nguồn tham khảo: VOV, Tiền Phong, CafeF, Người Lao Động, VietnamFinance, VietBao, Vietstock (các bài viết từ tháng 5/2026 về tình hình tăng phí sàn thương mại điện tử tại Việt Nam).